TCVN 5687:2024 và TCVN 5687:2010: So sánh điểm giống và khác nhau mới nhất
🔎 TCVN 5687:2024 có gì thay đổi so với TCVN 5687:2010? Đây là câu hỏi được rất nhiều kỹ sư HVAC, đơn vị thiết kế M&E, nhà thầu cơ điện và chủ đầu tư quan tâm khi triển khai các dự án thông gió – điều hòa không khí hiện nay. Ngày 07/02/2024, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quyết định 137/QĐ-BKHCN, công bố TCVN 5687:2024 – Thông gió và điều hòa không khí – Yêu cầu thiết kế. Tiêu chuẩn mới thay thế TCVN 5687:2010. Đồng thời, TCVN 5687:2010 được công bố hủy bỏ theo Quyết định 136/QĐ-BKHCN.
👉 Vì vậy, với các dự án thiết kế mới, việc cập nhật TCVN 5687:2024 là rất quan trọng để tránh sử dụng tiêu chuẩn đã hết hiệu lực.Hãy cùng SAV tìm điểm giống và khác nhau giữa 2 tiêu chuẩn mới và cũ này
📌 1. TCVN 5687:2024 là gì?
TCVN 5687:2024 – Thông gió và điều hòa không khí – Yêu cầu thiết kế là tiêu chuẩn quốc gia quy định các yêu cầu liên quan đến thiết kế và lắp đặt hệ thống thông gió, điều hòa không khí.
Tiêu chuẩn được Viện Kiến trúc Quốc gia – Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Phạm vi áp dụng của TCVN 5687:2024 tập trung vào các gian phòng, không gian của công trình dân dụng xây dựng mới hoặc cải tạo. Tiêu chuẩn cũng có thể áp dụng cho một số không gian của nhà công nghiệp nếu có yêu cầu về thông gió, điều hòa nhằm đảm bảo tiện nghi nhiệt và vệ sinh, khi nhiệm vụ thiết kế không có quy định khác.
💡 Nói đơn giản: TCVN 5687:2024 là một trong những tài liệu quan trọng mà kỹ sư cần tham khảo khi thiết kế hệ thống HVAC – Heating, Ventilation and Air Conditioning.
⚖️ 2. So sánh TCVN 5687:2024 và TCVN 5687:2010
| Nội dung | TCVN 5687:2010 | TCVN 5687:2024 |
|---|---|---|
| Tên tiêu chuẩn | Thông gió – Điều hòa không khí – Tiêu chuẩn thiết kế | Thông gió và điều hòa không khí – Yêu cầu thiết kế |
| Năm ban hành | 2010 | 2024 |
| Tình trạng | ❌ Hết hiệu lực | ✅ Còn hiệu lực |
| Thay thế | Được thay thế | Thay thế TCVN 5687:2010 |
| Cơ quan công bố | Bộ KH&CN | Bộ KH&CN |
| Phạm vi | Thiết kế hệ thống thông gió, ĐHKK | Thiết kế và lắp đặt hệ thống thông gió, ĐHKK |
| Đối tượng | Công trình dân dụng và một số trường hợp khác | Công trình dân dụng, có thể áp dụng cho nhà công nghiệp theo điều kiện tiêu chuẩn |
| Gió tươi | Có yêu cầu tính toán | Được cập nhật và hệ thống hóa rõ hơn |
| Trao đổi không khí | Có | Có, với các phụ lục tham khảo cụ thể |
| Tính toán lưu lượng | Có | Có, bổ sung/hệ thống hóa các phương pháp tính |
| Lọc bụi | Có yêu cầu | Có yêu cầu rõ về lọc và khả năng tiếp cận bộ lọc |
| Thông gió sự cố | Có | Được quy định cụ thể hơn |
| Tài liệu viện dẫn | Theo hệ thống tiêu chuẩn thời điểm 2010 | Cập nhật nhiều tiêu chuẩn mới hơn |
⚠️ Điểm quan trọng nhất: Không nên xem TCVN 5687:2024 đơn giản là “bản đổi năm” của TCVN 5687:2010. Đây là phiên bản được cập nhật với nhiều nội dung liên quan đến chất lượng không khí trong nhà, gió tươi, lọc bụi, tổ chức cấp – hút gió, tính toán lưu lượng và yêu cầu đối với hệ thống HVAC.
🔍 3. Những điểm giống nhau giữa TCVN 5687:2024 và 2010
Mặc dù TCVN 5687:2024 thay thế phiên bản 2010, hai tiêu chuẩn vẫn có cùng nền tảng kỹ thuật.
✅ 3.1. Cùng hướng tới chất lượng môi trường trong nhà
Cả hai tiêu chuẩn đều hướng đến việc thiết kế hệ thống thông gió và điều hòa không khí nhằm đảm bảo các điều kiện cần thiết cho người sử dụng công trình.
Các yếu tố quan trọng gồm:
- 🌬️ Lưu lượng không khí
- 🌡️ Nhiệt độ
- 💧 Độ ẩm
- 🫁 Chất lượng không khí
- 🔇 Độ ồn
- 🔥 An toàn cháy nổ
- ⚙️ Điều kiện vận hành hệ thống
✅ 3.2. Đều yêu cầu tính toán lưu lượng gió
Lưu lượng gió không nên lựa chọn một cách tùy ý.
Khi thiết kế hệ thống HVAC, kỹ sư cần xem xét nhiều yếu tố như:
Q = Nhiệt thừa + Ẩm thừa + Chất ô nhiễm + Yêu cầu gió tươi + Điều kiện công nghệ
TCVN 5687:2024 tiếp tục duy trì nguyên tắc tính toán dựa trên điều kiện thực tế của công trình.
✅ 3.3. Đều quan tâm đến tổ chức cấp và hút gió
Một hệ thống HVAC hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào công suất quạt hoặc điều hòa mà còn phụ thuộc vào cách tổ chức dòng khí.
Không khí cần được cấp và hút phù hợp với công năng của từng khu vực, hạn chế việc đưa không khí từ khu vực ô nhiễm sang khu vực sạch hơn.
🚨 4. Những điểm đáng chú ý của TCVN 5687:2024
Đây là phần kỹ sư HVAC và nhà thầu cần đặc biệt quan tâm.
🌬️ 4.1. Yêu cầu về gió tươi được thể hiện rõ hơn
TCVN 5687:2024 quy định việc xác định lượng không khí ngoài dựa trên yêu cầu vệ sinh.
Đối với phòng có điều hòa tiện nghi, lượng gió tươi cần được tính toán để pha loãng các chất ô nhiễm và mùi phát sinh từ con người, đồ vật và thiết bị.
Khi không đủ điều kiện tính toán, có thể tham khảo lượng không khí ngoài theo số người hoặc diện tích sàn tại Phụ lục E.
👉 Đây là nội dung rất đáng chú ý khi thiết kế:
- Văn phòng
- Nhà hàng
- Trường học
- Bệnh viện
- Khách sạn
- Trung tâm thương mại
- Nhà xưởng
- Phòng họp
- Khu vực đông người
💨 5. Bảng trao đổi không khí tham khảo trong TCVN 5687:2024
Một điểm hữu ích trong tiêu chuẩn mới là Phụ lục F – Lưu lượng không khí ngoài cho các phòng được thông gió cơ khí.
Ví dụ:
| Khu vực | Số lần trao đổi không khí tham khảo |
|---|---|
| 🏢 Công sở | 6 lần/h |
| 🏠 Nhà ở, phòng ngủ | 2–3 lần/h |
| 🍽️ Phòng ăn khách sạn, căng tin | 10 lần/h |
| 🛒 Cửa hàng, siêu thị | 6 lần/h |
| 🏫 Phòng học | 8 lần/h |
| 🧪 Phòng thí nghiệm | 10–12 lần/h |
| 📚 Thư viện | 5–6 lần/h |
| 🏥 Bệnh viện | 6–8 lần/h |
| 🚻 Phòng tắm, vệ sinh | 10 lần/h |
| 🍳 Phòng bếp | 20 lần/h |
| 🚗 Gara ô tô | 6 lần/h |
Đây là các giá trị tham khảo được nêu trong Phụ lục F; khi thiết kế thực tế vẫn cần căn cứ công năng, điều kiện công trình và các yêu cầu liên quan.
🧮 6. TCVN 5687:2024 chú trọng hơn đến phương pháp xác định lưu lượng
Một hệ thống thông gió tốt không đơn giản là chọn quạt có lưu lượng lớn.
Theo Phụ lục G của TCVN 5687:2024, lưu lượng không khí cấp vào cần được xác định trên cơ sở tính toán và lựa chọn giá trị lớn nhất để đảm bảo yêu cầu vệ sinh và phòng chống cháy nổ.
Việc tính toán có thể xem xét:
🔥 Nhiệt thừa
☠️ Chất độc hại hoặc chất cháy nổ
💧 Ẩm thừa
🌡️ Tổng lượng nhiệt thừa
👥 Số người
📐 Diện tích
Nội dung này giúp kỹ sư có cơ sở lựa chọn lưu lượng phù hợp thay vì chỉ sử dụng một hệ số kinh nghiệm.
🧹 7. Yêu cầu về lọc bụi và chất lượng không khí
Một điểm đáng chú ý trong TCVN 5687:2024 là yêu cầu đối với lọc sạch bụi trong không khí.
Không khí ngoài và không khí tuần hoàn trong các phòng được điều hòa cần được lọc bụi. Đồng thời, hệ thống phải có khả năng tiếp cận bộ phận lọc để kiểm tra tình trạng bộ lọc và sức cản của nó đối với dòng khí.
👉 Điều này có ý nghĩa trực tiếp với thiết kế:
- AHU
- FCU
- FAHU
- Quạt cấp gió tươi
- Hệ thống lọc bụi
- Đường ống gió
- Phòng sạch
- Khu vực sản xuất
🏭 8. Tác động của TCVN 5687:2024 đối với thiết kế ống gió
Đối với nhà thầu ống gió, việc cập nhật tiêu chuẩn thiết kế HVAC có thể ảnh hưởng trực tiếp đến:
📌 Kích thước ống gió
📌 Lưu lượng thiết kế
📌 Vận tốc không khí
📌 Tổn thất áp suất
📌 Cửa gió cấp – hồi – hút
📌 Lưu lượng gió tươi
📌 Hệ thống hút thải
📌 Giải pháp lọc bụi
📌 Độ kín và yêu cầu chế tạo, lắp đặt
Đặc biệt, TCVN 5687:2024 viện dẫn các tiêu chuẩn mới như TCVN 13580:2023 – Yêu cầu chế tạo đường ống và TCVN 13581:2023 – Yêu cầu lắp đặt đường ống và nghiệm thu hệ thống.
Điều này tạo ra một hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ hơn giữa thiết kế → chế tạo → lắp đặt → nghiệm thu.
❓ 9. Có được tiếp tục sử dụng TCVN 5687:2010 không?
Không nên sử dụng TCVN 5687:2010 làm tiêu chuẩn hiện hành cho các thiết kế mới, bởi VSQI xác định TCVN 5687:2010 đã ở trạng thái hết hiệu lực, trong khi TCVN 5687:2024 đang còn hiệu lực.
Tuy nhiên, với các dự án cũ đã được phê duyệt hồ sơ thiết kế hoặc có căn cứ pháp lý/hợp đồng cụ thể từ trước, việc áp dụng tiêu chuẩn nào cần được xem xét theo hồ sơ dự án và các quy định liên quan.
👉 Vì vậy, kỹ sư không nên tự động thay đổi tiêu chuẩn giữa chừng mà cần kiểm tra nhiệm vụ thiết kế, hồ sơ được phê duyệt, hợp đồng và yêu cầu của chủ đầu tư.
🎯 10. Kết luận: TCVN 5687:2024 có gì mới?
Có thể hiểu ngắn gọn:
TCVN 5687:2010 → nền tảng thiết kế HVAC trước đây ⬇️
TCVN 5687:2024 → phiên bản cập nhật, hệ thống hóa và bổ sung nhiều yêu cầu phù hợp hơn với thiết kế HVAC hiện nay.
Điểm đáng chú ý nhất của TCVN 5687:2024 là sự quan tâm rõ hơn đến:
🌬️ Gió tươi
🫁 Chất lượng không khí trong nhà
🧹 Lọc bụi
💨 Tổ chức cấp – hút – tuần hoàn không khí
🧮 Tính toán lưu lượng
🔥 Thông gió sự cố và an toàn
🏗️ Sự liên kết giữa thiết kế, chế tạo và lắp đặt hệ thống ống gió
Đặc biệt, TCVN 5687:2024 hiện là tiêu chuẩn đang có hiệu lực và đã thay thế TCVN 5687:2010. Thông tin này được xác nhận trên hệ thống của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam (VSQI) và Cổng thông tin điện tử của Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia.
📌 Tóm tắt nhanh cho kỹ sư HVAC
Nếu bạn đang thiết kế một dự án HVAC mới trong năm 2026, hãy lưu ý:
✅ Kiểm tra TCVN 5687:2024
✅ Không sử dụng TCVN 5687:2010 như tiêu chuẩn hiện hành
✅ Tính toán gió tươi phù hợp
✅ Xác định lưu lượng cấp/hút dựa trên điều kiện thực tế
✅ Kiểm tra tổ chức dòng khí
✅ Xem xét lọc bụi và chất lượng không khí
✅ Kết hợp các tiêu chuẩn liên quan đến chế tạo, lắp đặt và nghiệm thu ống gió
👉 Đối với nhà thầu HVAC, việc cập nhật TCVN 5687:2024 không chỉ giúp hồ sơ thiết kế chính xác hơn mà còn hạn chế sai sót khi gia công, lắp đặt và nghiệm thu hệ thống.
Nguồn tham khảo chính: TCVN 5687:2024; Quyết định 137/QĐ-BKHCN ngày 07/02/2024; thông tin tình trạng hiệu lực của VSQI.
